ISO 9001:2026 – Nieuwe editie van de norm voor kwaliteitsmanagement

In 2026 verschijnt een nieuwe editie van ISO 9001, wereldwijd de meest gebruikte norm voor kwaliteitsmanagementsystemen (KMS). De herziening vervangt ISO 9001:2015 en wordt naar verwachting in de eerste helft van 2026 gepubliceerd als ISO 9001:2026.

De norm bevindt zich eerst in het Draft International Standard (DIS)-stadium. Na goedkeuring van de definitieve tekst stelt het International Accreditation Forum (IAF) de officiële overgangsregeling vast voor organisaties met een ISO 9001-certificaat.

De herziening is gericht op actualisatie, verduidelijking en toekomstbestendigheid, zonder de kernprincipes van kwaliteitsmanagement te wijzigen.

Waarom wordt ISO 9001 herzien?

De herziening van ISO 9001 sluit aan op:

• Toenemende digitalisering en automatisering
• Groeiende aandacht voor duurzaamheid en ESG
• Hogere verwachtingen van klanten, toezichthouders en maatschappij
• De nieuwste Harmonized Structure (HS) voor ISO-normen

Hierdoor blijft ISO 9001 toepasbaar voor zowel het MKB als internationaal opererende organisaties.

Belangrijkste wijzigingen in ISO 9001:2026

1. Sterkere contextanalyse (paragraaf 4.1)

Organisaties moeten hun context en belanghebbenden blijven analyseren, maar met meer nadruk op externe en interne trends, zoals:

• Digitalisering en AI
• Duurzaam ondernemen
• Veranderende klantverwachtingen
• Wet- en regelgeving

Dit zorgt voor een betere aansluiting tussen het kwaliteitsmanagementsysteem en de strategische koers van de organisatie.

2. Leiderschap en kwaliteitscultuur (5.1 en 7.3)

ISO 9001:2026 introduceert extra aandacht voor:

• Kwaliteitscultuur
• Ethisch handelen
• Voorbeeldgedrag van het management

Leidinggevenden moeten aantoonbaar bijdragen aan een organisatiecultuur waarin kwaliteit, verantwoordelijkheid en continue verbetering centraal staan.

3. Nieuwe eis voor wijzigingsbeheer (6.3 – Management of Change)

De nieuwe norm vereist dat organisaties wijzigingen in hun KMS gepland en beheerst doorvoeren, zoals:

• Proceswijzigingen
• Nieuwe IT-systemen
• Organisatorische veranderingen
• Veranderingen in verantwoordelijkheden

Dit verkleint de kans op kwaliteitsverlies bij veranderingen.

4. Duidelijkere structuur voor risico’s en kansen (6.1)

De eisen rond risicogestuurd denken zijn logischer opgebouwd en leggen een expliciete relatie tussen:

• Context en belanghebbenden
• Risico’s en kansen
• Kwaliteitsdoelstellingen
• Acties en beheersmaatregelen

Hierdoor wordt risico-management beter geïntegreerd in het dagelijks kwaliteitsbeheer.

5. Kennismanagement en competenties (7.1.6 en 7.2)

Er komt meer nadruk op:

• Het behouden van kritische kennis
• Interne kennisoverdracht
• Borging van competenties

Dit sluit aan op de toenemende afhankelijkheid van gespecialiseerde kennis en personeel.

6. Bijlage A verduidelijkt

De informatieve Bijlage A is herschreven om de interpretatie van eisen te verduidelijken. Er worden geen nieuwe verplichtingen toegevoegd, maar de toepassing wordt consistenter.

7. Harmonized Structure (HS)

ISO 9001:2026 volgt volledig de Harmonized Structure, waardoor de norm beter aansluit op:

• ISO 14001 (milieu)
• ISO 45001 (arbeidsveiligheid)
• ISO 27001 (informatiebeveiliging)
• ISO 50001 (energie)

Dit vereenvoudigt het beheer van geïntegreerde managementsystemen.

Wat betekent ISO 9001:2026 voor gecertificeerde organisaties?

De herziening vraagt om actualisatie van:

• Contextanalyse
• Risicobeoordeling
• Procesbeschrijvingen
• Kennis- en competentiemanagement
• Wijzigingsbeheer

De overgangsperiode die het IAF vaststelt, kan korter zijn dan de gebruikelijke drie jaar.

Hoe bereid je je voor op ISO 9001:2026?

Organisaties doen er verstandig aan om in 2025 al te starten met:

Opstellen van een transitieplan richting hercertificatie

Analyse van de DIS-tekst van ISO 9001:2026

Toetsing van het huidige KMS

Bijwerken van risicoanalyses en context

Opleiding van interne auditors en proceseigenaren

Regionale ondersteuning

VGMK Adviesgroep begeleid organisaties bij al uw certificeringsvragen:

ISO 9001 Zeeland | ISO 9001Zuid-Holland | ISO 9001 Noord-Brabant | ISO 9001Utrecht | ISO 9001 certificering Zeeland | ISO 9001 certificering Zuid-Holland | ISO 9001 certificering Noord-Brabant | ISO 9001 certificering Utrecht

Lees meer over de ISO 9001 certificering en aanverwante onderwerpen in de volgende artikelen:

• Kwaliteitsmanagement en ISO 9001:2015 – Succesvol certificeren met VGMK Adviesgroep
• Is een noodplan verplicht? – VGMK Adviesgroep
• Een Certificatie-instelling (CI) in Certificering | VGMK Adviesgroep
• Wat houdt een ISO 9001 certificering in? – VGMK Adviesgroep

Door het kiezen van praktijkgerichte adviseurs met verstand van zaken, kiest u voor kwaliteit en betrouwbaarheid!