VCA-MAX erkend als aanvullend bewijsmiddel voor veiligheidscultuur niveau 3

De Governance Code Veiligheid in de Bouw heeft VCA-MAX voor MKB-bedrijven tot 250 medewerkers erkend als aanvullend bewijsmiddel voor het aantonen van veiligheidscultuur niveau 3. Daarmee ontstaat voor veel MKB-organisaties in de bouw- en infrasector een praktische route om zichtbaar te maken dat zij werken aan veilig gedrag, veiligheidsbewustzijn en een sterkere veiligheidscultuur.

Deze ontwikkeling is belangrijk, omdat veiligheidscultuur sinds de invoering van Veiligheid in Aanbestedingen een vaste plaats heeft gekregen in aanbestedingen en contracten. Vanaf 1 juli 2026 wordt binnen ViA minimaal veiligheidscultuur niveau 3 gevraagd van organisaties die onder deze eis vallen.

Wat is VCA-MAX?

VCA-MAX is de combinatie van het bestaande VCA-certificaat met de aanvullende VCA Module Gedrag, ook bekend als VCA-MG. Waar VCA vooral kijkt naar systemen, procedures, verantwoordelijkheden en naleving, legt VCA-MG nadrukkelijk de focus op gedrag, houding en veiligheidsbewustzijn. SSVV beschrijft VCA-MAX als een manier om veiligheid te organiseren én te verankeren in houding, gedrag en cultuur.

Voor organisaties die al beschikken over VCA*, VCA** of VCA-P kan VCA-MAX daardoor een logische vervolgstap zijn. Het bestaande veiligheidsmanagementsysteem blijft de basis, maar wordt aangevuld met een aantoonbare beoordeling van veilig gedrag en veiligheidscultuur.

Waarom is deze erkenning relevant voor het MKB?

Voor veel MKB-bedrijven is veiligheidscultuur geen nieuw onderwerp. In de praktijk wordt vaak al veel gedaan aan toolboxmeetings, werkplekinspecties, LMRA’s, meldingen van onveilige situaties en voorbeeldgedrag door leidinggevenden. De uitdaging zit vooral in het aantoonbaar maken van die inspanningen richting opdrachtgevers.

Met de erkenning van VCA-MAX als aanvullend bewijsmiddel krijgen MKB-bedrijven tot 250 medewerkers een extra mogelijkheid om te laten zien dat zij voldoen aan de gevraagde ontwikkeling van veiligheidscultuur. Dit sluit aan bij de behoefte in de sector aan meerdere praktische instrumenten naast de Safety Culture Ladder.

VCA-MAX en ViA: wat verandert en per 1 juli 2026?

Binnen ViA wordt vanaf 1 juli 2026 minimaal veiligheidscultuur niveau 3 gevraagd. Dit niveau wordt vaak aangeduid als een calculatief volwassenheidsniveau: veiligheid is niet alleen afhankelijk van individuele inzet, maar wordt systematisch georganiseerd, besproken en verbeterd.

Voor bedrijven betekent dit dat veiligheid zichtbaar moet zijn in de dagelijkse praktijk. Denk aan:

actieve betrokkenheid van directie en leidinggevenden;
structurele aandacht voor veilig gedrag;
het bespreken en opvolgen van meldingen, incidenten en bijna-ongevallen;
medewerkers die elkaar aanspreken op veilig en onveilig gedrag;
aantoonbare verbetering op basis van observaties, audits en evaluaties.

VCA-MAX sluit hierop aan doordat het gedrag en veiligheidscultuur toevoegt aan het bestaande VCA-stelsel.

VCA-MAX of Safety Culture Ladder?

De Safety Culture Ladder blijft een belangrijk en breed toegepast bewijsmiddel voor veiligheidscultuur. Uit het onderzoek dat is uitgevoerd door TNO en de Universiteit Antwerpen blijkt dat er veel overlap is tussen VCA-MAX en SCL, maar ook dat de instrumenten niet volledig hetzelfde zijn. Volgens de berichtgeving rond het besluit biedt SCL een bredere cultuurbeoordeling, waarbij meer ruimte is voor de feitelijke werking van veiligheid in de praktijk.

Daarom geldt de erkenning van VCA-MAX op dit moment onder voorwaarden. De belangrijkste beperking is dat de erkenning geldt voor MKB-bedrijven met maximaal 250 medewerkers. Voor grotere organisaties mag volgens de GCVB een bredere cultuurbeoordeling worden verwacht.

Let op: voor spoorwerkzaamheden blijft SCL leidend

Voor werkzaamheden aan of rondom het spoor blijft, vanwege de specifieke erkenningsregeling, alleen de Safety Culture Ladder gelden als bewijsmiddel. Organisaties die actief zijn in de spoorsector moeten daarom zorgvuldig controleren welk bewijsmiddel door de opdrachtgever wordt geaccepteerd.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

Voor MKB-bedrijven die al VCA-gecertificeerd zijn, kan VCA-MAX een praktische stap zijn om de veiligheidscultuur verder te ontwikkelen. Het is daarbij belangrijk om niet alleen naar certificering te kijken, maar vooral naar de feitelijke werking in de organisatie.

Een goede voorbereiding bestaat uit:

Bepalen of ViA van toepassing is
Controleer of uw opdrachtgevers veiligheidscultuur niveau 3 eisen in aanbestedingen of contracten.
Inventariseren welk bewijsmiddel wordt geaccepteerd
Vraag na of VCA-MAX, SCL of SCL Light wordt gevraagd of geaccepteerd.
(laten) beoordelen van de huidige veiligheidscultuur
Kijk kritisch naar leiderschap, meldcultuur, communicatie, gedrag op de werkvloer en opvolging van verbetermaatregelen.
VCA-MG integreren in het bestaande VCA-systeem
Voorkom dat VCA-MAX een losstaand traject wordt. De meerwaarde ontstaat juist wanneer gedrag onderdeel wordt van het dagelijkse veiligheidsmanagement.
Medewerkers en leidinggevenden actief betrekken
Veiligheidscultuur wordt niet alleen bepaald door documenten, maar vooral door houding, voorbeeldgedrag en samenwerking.

VCA-MAX als praktische stap vooruit

De erkenning van VCA-MAX is een belangrijke ontwikkeling voor MKB-bedrijven die aantoonbaar willen werken aan veiligheidscultuur niveau 3. Het biedt een aanvullende route naast bestaande bewijsmiddelen en sluit goed aan bij organisaties die al met VCA werken.

Tegelijkertijd blijft het belangrijk om de voorwaarden goed te beoordelen. Niet iedere organisatie en niet iedere sector kan VCA-MAX zonder meer gebruiken als bewijsmiddel. Vooral bij grotere organisaties, spoorwerkzaamheden en specifieke opdrachtgeverseisen blijft afstemming noodzakelijk.

Hulp nodig bij VCA-MAX of veiligheidscultuur niveau 3?

Wilt u weten of VCA-MAX voor uw organisatie een passende route is? Of wilt u uw bestaande VCA-systeem uitbreiden met de VCA Module Gedrag? Dan is het verstandig om tijdig te beoordelen waar uw organisatie nu staat en welke stappen nodig zijn richting veiligheidscultuur niveau 3.

VGMK Adviesgroep ondersteunt organisaties bij VCA-certificering, VCA-MG, VCA-MAX en de praktische voorbereiding op veiligheidscultuur-eisen binnen aanbestedingen.

Lees ook: VCA Module Gedrag — aantoonbaar werken aan veilig gedrag en veiligheidscultuur

FAQ

Is VCA-MAX erkend als bewijsmiddel voor veiligheidscultuur niveau 3?

Ja, VCA-MAX is door de GCVB erkend als aanvullend bewijsmiddel voor MKB-bedrijven tot 250 medewerkers. De erkenning geldt onder voorwaarden.

Geldt VCA-MAX ook voor grote organisaties?

Vooralsnog geldt de erkenning voor MKB-bedrijven tot 250 medewerkers. Voor grotere organisaties wordt een bredere cultuurbeoordeling verwacht.

Is VCA-MAX hetzelfde als de Safety Culture Ladder?

Nee. VCA-MAX en SCL hebben overlap, maar zijn niet volledig gelijk. SCL kent een bredere cultuurbeoordeling, terwijl VCA-MAX voortbouwt op het bestaande VCA-stelsel met extra aandacht voor gedrag en veiligheidscultuur.

Geldt VCA-MAX ook voor spoorwerkzaamheden?

Nee. Voor werken aan het spoor blijft SCL gelden als bewijsmiddel vanwege de specifieke erkenningsregeling.

Wat is het verschil tussen VCA-MG en VCA-MAX?

VCA-MG is de aanvullende VCA Module Gedrag. VCA-MAX is de combinatie van het reguliere VCA-certificaat met VCA-MG.

Lees meer over VCA certificering en aanverwante onderwerpen in de volgende artikelen:

Door het kiezen van praktijkgerichte adviseurs met verstand van zaken, kiest u voor kwaliteit en betrouwbaarheid!

Ricardo Scheele

Opgegroeid in een omgeving waar ondernemerschap centraal staat. Dit heeft er toe geleid dat ik vanaf jonge leeftijd veel bedrijfsprocessen van “dichtbij” mee kon maken. Tijdens mijn studie International Business and Management Studies heb ik tevens veel ervaringen op gedaan gedurende nationale en internationale projecten.

VCA-MAX erkend als aanvullend bewijsmiddel voor veiligheidscultuur niveau 3